Οι αγορές ενέργειας θα ζουν με τις επιπτώσεις του πολέμου τουλάχιστον μέχρι και τον χειμώνα
Πόσο θα χρειαζόταν η ομαλοποίηση της ροής του πετρελαίου αν ο πόλεμος τελείωνε σήμερα; Ακόμα κι αν οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν τις οποίες ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ -με την Τεχεράνη να διαψεύδει ωστόσο- επιτύχουν, και τα Στενά ανοίξουν ξανά σε λίγες μέρες, οι παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν τραγικές ελλείψεις για μήνες, τραντάζοντας την παγκόσμια οικονομία.
Για να αποκατασταθούν οι αγορές ενέργειας μόλις ανοίξει ξανά το Ορμούζ, πρέπει να συμβούν τρία πράγματα. Πρώτον, οι παραγωγοί του Κόλπου πρέπει να επαναφέρουν την παραγωγή στα προπολεμικά επίπεδα. Δεύτερον, τα πλοία πρέπει να μεταφέρουν τα προϊόντα στα διυλιστήρια του εξωτερικού. Και τρίτον, τα διυλιστήρια πρέπει να είναι σε θέση να τα επεξεργαστούν. Κάθε στάδιο αυτής της σκυταλοδρομίας απαιτεί χρόνο.
Τεχνικά εμπόδια στην επανεκκίνηση της παραγωγής – Λύση που θα πάρει εβδομάδες
Ας ξεκινήσουμε με την παραγωγή.
Αδυνατώντας να εξάγουν και αντιμετωπίζοντας περιορισμούς στην αποθήκευση, οι χώρες του Κόλπου έχουν ήδη μειώσει την παραγωγή τους σε αργό κατά 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως, που ισοδυναμεί με το 10% του παγκόσμιου συνόλου και το 40% των προπολεμικών επιπέδων.
Για να επανεκκινήσει η παραγωγή πρέπει να ελεγχθεί ότι τεχνικά όλα εξακολουθούν να λειτουργούν σωστά και να διορθωθούν τυχόν ζημιές στους σωλήνες. Μόνο τότε μπορούν να ξαναρχίσουν οι γεωτρήσεις αποκαθιστώντας σταδιακά και προσεκτικά τη πίεση, για να αποφευχθεί η καταστροφή των ταμιευτήρων.
Η επαναλειτουργία των διαχωριστών, των συμπιεστών και των εγκαταστάσεων επεξεργασίας όπου το πετρέλαιο πηγαίνει για αρχική επεξεργασία θα απαιτήσει επιπλέον χρόνο.
Αν και ως μέλη του ΟΠΕΚ, τα κράτη του Κόλπου έχουν συνηθίσει να τροποποιούν την παραγωγή τους μέσα σε λίγες ημέρες, οι τελευταίες διακοπές ήταν ξαφνικές και πιο σοβαρές από οτιδήποτε άλλο έχουν αντιμετωπίσει στο παρελθόν. Οι ειδικοί υπολογίζουν ότι οι διαδικασίες θα διαρκέσουν από δύο έως τέσσερις εβδομάδες.
3-5 χρόνια οι επισκευές στο Ras Laffan
Το θέμα του φυσικού αερίου φαίνεται ακόμα πιο πολύπλοκο, όπως σημειώνει στην ανάλυσή του ο Economist. Το Ras Laffan του Κατάρ, το οποίο προμηθεύει σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου LNG, έκλεισε από τις 2 Μαρτίου μετά από μια ιρανική επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος. Την περασμένη εβδομάδα ένα πυραυλικό χτύπημα προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε δύο από τις 14 μονάδες υγροποίησης του εργοστασίου, που αντιπροσωπεύουν το 17% της δυναμικότητάς του -και το 3% της παγκόσμιας προσφοράς. Οι επισκευές θα διαρκέσουν 3-5 χρόνια, λέει ο υπουργός ενέργειας του Κατάρ, ενώ μια προγραμματισμένη επέκταση θα καθυστερήσει. Η πλήρης έκταση των ζημιών δεν είναι σαφής. Αλλά πιθανόν να χρειαστούν εβδομάδες επισκευών για να ξαναρχίσουν οι όποιες λειτουργίες, ακόμη και σε εγκαταστάσεις που υπέστησαν μικρότερες βλάβες.
Κι αν οι σωλήνες ραγίσουν;
Ο εξοπλισμός πρέπει στη συνέχεια να στεγνώσει από την υγρασία, για να διασφαλιστεί ότι οι σωλήνες δεν θα ραγίσουν καθώς θα ψύχονται ξανά στους -160°C. Αν επισπευσθεί η διαδικασία, το μέταλλο συστέλλεται ανομοιόμορφα και οι συγκολλήσεις θρυμματίζονται
Η Αν-Σοφί Κορμπό του Πανεπιστημίου Κολούμπια υπολογίζει ότι όλα αυτά μπορεί να διαρκέσουν έως και επτά εβδομάδες.
Οι καπετάνιοι δεν θα σαλπάρουν αμέσως
Ακολουθεί η ναυτιλία. Σε περίπτωση κατάπαυσης του πυρός, οι περισσότεροι καπετάνιοι των 480 περίπου πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στον Κόλπο, θα ήθελαν να εξασφαλίσουν αρκετές ημέρες χωρίς επιθέσεις προτού επιχειρήσουν να βγουν.
Τα περισσότερα δεξαμενόπλοια είναι ήδη φορτωμένα και τα Στενά μπορούν να διαχειριστούν μεγάλη κίνηση, οπότε η καθυστέρηση θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί σε ένα δεκαπενθήμερο. Nέα πλοία στη συνέχεια θα μπορούσαν να εισέλθουν για να συνεχίσουν τη σταδιακή επανεκκίνηση της παραγωγής.
Εμπόδιο στον απόπλου οι καταστροφές στις υποδομές
Στην πράξη ωστόσο ελάχιστα πλοία ενδέχεται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Το Ιράν έχει επιτεθεί σε λιμενικές εγκαταστάσεις σε όλο τον Κόλπο, πλήττοντας δεξαμενές καυσίμων, αποθήκες και πλοία που βρίσκονται αγκυροβολημένα. Οι τερματικοί σταθμοί φαίνονται σε μεγάλο βαθμό άθικτοι, αλλά κάποιες ζημιές μπορεί να μην έχουν αποκαλυφθεί. Τα βυθισμένα πλοία ή οι υποδομές μπορεί να χρειαστεί να καθαριστούν για να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση, παρατηρεί ο Τζον Όλετ της Argus Media, ενός πρακτορείου αναφοράς τιμών. Οι επισκευές σε προβλήτες ή εξοπλισμό φόρτωσης συνήθως διαρκούν μήνες.
Χωρίς ασφαλιστική κάλυψη για πολεμικούς κινδύνους
Επιπλέον, οι περισσότερες ασφαλιστικές καλύψεις για πολεμικούς κινδύνους στην περιοχή έχουν ακυρωθεί. Όσοι ασφαλιστές εξακολουθούν να παρέχουν κάλυψη έχουν αυξήσει τα ποσοστά από 0,2-0,4% της αξίας του πλοίου σε 1% ή και περισσότερο, με τα πιο επικίνδυνα ταξίδια να αποφέρουν 10%.
Οποιοσδήποτε με πρόσβαση στο διαδίκτυο μπορεί να εντοπίσει τους ιδιοκτήτες ή τους ναυλωτές ενός πλοίου, καθιστώντας τα πλοία που συνδέονται με τους εχθρούς του Ιράν πιθανό στόχο σε περίπτωση αναζωπύρωσης των εντάσεων.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν θα αναπροσαρμόσουν τις τιμές των συμβολαίων προς τα κάτω με βιασύνη, λέει ο Ellis Morley της Howden, ενός μεσίτη.
Ο «άγνωστος Χ» των Χούθι
Και ακόμη και όταν η ασφάλιση γίνει διαθέσιμη -και προσιτή- ξανά, οι καπετάνιοι και οι πλοιοκτήτες μπορεί να διστάσουν. Παρόλο που οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης τερμάτισαν επίσημα τη διετή εκστρατεία τους κατά των πλοίων που πρόσκεινται στη Δύση στην Ερυθρά Θάλασσα τον περασμένο Νοέμβριο, τα μισά πετρελαιοφόρα (και σχεδόν καθόλου δεξαμενόπλοια LNG) ρισκάρουν τη διέλευση όπως το 2023, μη γνωρίζοντας αν μπορούν να πιστέψουν τους Χούθι, οι οποίοι χρηματοδοτούνται από το Ιράν.
Σε «λάθος» ρότα, προς τον Ατλαντικό
Περαιτέρω καθυστερήσεις θα προκληθούν από το γεγονός ότι ο παγκόσμιος στόλος των δεξαμενόπλοιων βρίσκεται σε λάθος σημείο.
Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, τα υπερδεξαμενόπλοια που κάποτε μετέφεραν αργό από τη Μέση Ανατολή στην Ασία έψαχναν για δουλειά στον Ατλαντικό. Όταν ανοίξει ξανά το Ορμούζ, πολλά από αυτά θα επιλέξουν να ολοκληρώσουν το σημερινό τους ταξίδι – να παραλάβουν πετρέλαιο στην Αμερική, και να το παραδώσουν στην Κίνα – προτού κατευθυνθούν στον Κόλπο Το ταξίδι μετ’ επιστροφής διαρκεί συνήθως έως και 90 ημέρες, λέει ο Άντριου Γουίλσον της bsr, ενός ναυλομεσίτη.
Κλειστά διυλιστήρια
Ακόμα και όταν το αργό πετρέλαιο του Κόλπου φτάσει καθυστερημένα στα μακρινά διυλιστήρια, αυτό δεν θα απαλύνει αμέσως τις ελλείψεις καυσίμων.Ορισμένα στην Κίνα, την Ινδία, τη Μαλαισία και την Ταϊλάνδη έχουν κλείσει ολόκληρες μονάδες λόγω έλλειψης πρώτης ύλης.
Η συνολική διακίνηση των ασιατικών διυλιστηρίων έχει μειωθεί κατά 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως ή 8%. Μόλις επιστρέψει το αργό πετρέλαιο του Κόλπου, η επαναλειτουργία αυτών των μονάδων μπορεί επίσης να διαρκέσει μερικές εβδομάδες.
Ειδικά οι έκτακτες διακοπές λειτουργίας μπορεί να χρειαστούν μήνες για να αναστραφούν, λέει ο Ατζάι Παρμάρ, πρώην μηχανικός του ενεργειακού γίγαντα TotalEnergies.
Ακόμα και αν ο Ντόναλντ Τραμπ και το Ιράν καταλήξουν σε συμφωνία για να σταματήσουν αύριο τις συγκρούσεις, θα χρειαστούν άλλοι τέσσερις μήνες μέχρι οι αγορές να ανακτήσουν κάποια επίφαση κανονικότητας.
«Διαρροή» αργού για εβδομάδες
Οι επιπτώσεις είναι έντονες. Τα παγκόσμια αποθέματα αργού, που αναμένεται να φτάσουν τον Μάρτιο σε ιστορικό χαμηλό τριμήνου τέλος Μαρτίου, θα συνεχίσουν επίσης να μειώνονται για εβδομάδες μετά την επαναλειτουργία του Ορμούζ.
Καθώς οι χώρες με λιγοστά αποθέματα στερεύουν, θα μπορούσαν να πυροδοτηθούν κρίσεις πανικού στις αγορές και εκτινάξεις των τιμών.
Μάχη και για το LNG
Το ίδιο πιθανό είναι να ξεσπάσουν πόλεμοι για το LNG. Τα τελευταία φορτία από το Κατάρ που έφυγαν πριν κλείσει το Ορμούζ θα φτάσουν στην Ασία και την Ευρώπη σε λίγες ημέρες, λέει η Άσλεϊ Σέρμαν της Vortexa, μιας εταιρείας καταγραφής ναυτιλιακών μεταφορών. Μετά από αυτό, οι αγοραστές πρέπει να αναζητήσουν προμήθειες αλλού ή να ξεμείνουν εντελώς , θέτοντας σε κίνδυνο τον ανεφοδιασμό των αποθεμάτων για το χειμώνα.
Ελπίζοντας σε ένα εαρινό θαύμα, που όμως δεν αρκεί
Οι έμποροι πετρελαίου και φυσικού αερίου εξακολουθούν να ποντάρουν σε ένα ανοιξιάτικο θαύμα. Ο κόσμος προσεύχεται γι’ αυτό. Αλλά ακόμη και αν ο Τραμπ και οι αγιατολάχ του Ιράν εκπληρώσουν αυτή την ευχή, η εφοδιαστική αλυσίδα πετρελαίου και φυσικού αερίου δεν θα ηρεμήσει εύκολα. Οι αγορές ενέργειας θα ζουν με τις επιπτώσεις του πολέμου μέχρι και τον χειμώνα.
Προσθήκη νέου σχολίου